Wilk

Wilk do wnętrza kulturze

Ilustracja do Czerwonego Kapturka – Gustave Doré
Zobacz więcej wewnątrz osobnym artykule: Wilk wewnątrz kulturze.

Wilk występuje uniwersalnie wewnątrz kulturze plus wierzeniach wszystkich narodów zamieszkujących tereny, na których występuje. Od najdawniejszych czasów jest tematem mitów dodatkowo legend, zaś od chwili wynalezienia pisma również częstym motywem literackim. Dostrzeżono charakterystyczne cechy wilka, takie jako niezależność, ochota do wolności plus bezkresnych przestrzeni, drapieżność, siłę, uzdolnienie do zachowań społecznych, plus skojarzono wilcze wycie z Księżycem.

Choć przeważa pejoratywny wizja wilka, niektóre jego cechy podziwiano. W kulturach animistycznych, wewnątrz społeczeństwach gdzie dominowała cywilizacja zbieracko-łowiecka, usiłowano do wnętrza tryb zaczarowany przekabacić siłę wilka, obdarzyć nią myśliwych. Wilcze kły pełniły wielokrotnie funkcję amuletów, wilcze skóry przywdziewali szamani również wołchwowie w czasie obrzędów. Także na rzecz wojowników wilk bywał wzorem godnym naśladowania. Berserkowie mieli według wierzeń nordyckich rozkazywać wilczą mocą, ramię w ramię niedźwiedziej.

W wielu kulturach wilk uosabiał siły demoniczne innymi słowy sam jeden był demonem. W chrześcijaństwie wizja wilka był doskonale negatywny, jeden z ojców Kościoła, uświęcony Augustyn, interpretuje słowa Jezusa z ewangelii (J 10,12 dodatkowo J 8,44) następująco: "A jaki jest wilkiem? Czyż nie diabeł? Wszak od momentu początku był płeć brzydka zabójcą". Do zaakceptowania na rzecz chrześcijaństwa jest zaledwie wilk przemieniony, "leżący z jagnięciem", znak nawróconego złoczyńcy. Taki wizja przedstawiają "Kwiatki świętego Franciszka", w środku którym to dziele przedstawiono wizja wilka z Gubbio. Wilk ten, według legendy, zbytnio namową świętego przestał szkodzić ludziom również stał się ich przyjacielem.

W pierwotnych, pogańskich wierzeniach europejskich wyobrażenie wilka nie jest aż w ten sposób jednoznaczny. Można doszukać się analogii z chrześcijańskim diabłem w środku roli jaką w trakcie końca świata – Ragnarok – ma do spełnienia Fenrir, spętane zło zrywające się z magicznych łańcuchów, tak aby przeciwstawić się boskiemu ładowi. Karę wygnania, banicji, nazywano wilczymi imionami, u Celtów na przypadek jej miano to cú glas, natomiast zatem "szary pies" to znaczy "wilk". W języku polskim funkcjonuje idiomat "wilczy bilet". W Eddzie szubienica to "wilcze drzewo".

Z drugiej strony, występują mity o wilku – opiekunie ludzi, i poniekąd o wychowywaniu ludzi, tak bywa sławnych władców, wskroś wilki. Najbardziej znane to ten o Romulusie plus Remusie, aliści też o królu Celtów, Cormacu. Podobny klechda występuje też w środku kulturze japońskiej. O do tego stopnia życie wilka zbyt życia to "zły los", to wcześniej inkorporacja się w środku nasunąć się wilka po śmierci było nagrodą na rzecz wojowników. Tak przedstawia tę sprawę mitologia Bałtów również ludów północnej Europy – Finów to znaczy Lapończyków. Powszechna była również ufność do wnętrza wilkołactwo – dar ludzi do przybierania, zbyt sprawą czarów, wilczej postaci. Najczęściej losu wilkołaka doznawała poświęcenie czyichś czarów oznacza to przekleństwa, była to okrutna kara.

W kulturach azjatyckich na rzecz odmiany wilk postrzegany jest pozytywnie. Mongołowie także proporcja ludów tureckich uważają wilka zbyt swego mitycznego przodka. Wilk występuje wewnątrz godle narodowym Czeczenów również Gagauzów. Dla Japończyków jest strażnikiem gór także przyjacielem ludzi, zwłaszcza rolników. W mitologii chińskiej pełni rolę strażnika Niebiańskiego Pałacu, tymczasem plus próbuje pożreć Słońce w ciągu zaćmienia.

W kulturach indiańskich nieco trudne jest rozdzielenie mitów o wilku od momentu tych dotyczących kojota czyli szakala, bywa, że zwierzęta te występują zamiennie wewnątrz różnych wersjach tych samych mitów.

Literatura, sztuka, obraz filmowy plus gry komputerowe wykorzystują oraz przetwarzają zastane wzorce kulturowe na sprawa wilka. Zatem także w tym miejscu wizja wilka jest wewnątrz większości wypadków negatywny. Wilk jest symbolem drapieżności, zła, okrucieństwa, w szeregu przypadków zagrożenia. Istnieją toż wyjątki od momentu tej reguły. Już w środku "Kwiatkach świętego Franciszka" pozytywnie przedstawiony jest wilk, wprost przeciwnie jeno wyzuty z naturalnych, wilczych cech.

Pozytywny wizja wilka "dzikiego" przedstawiają niektóre dzieła romantyków. W literaturze polskiej Adam Mickiewicz przypomniał legendę o żelaznym wilku, który przyśnił się księciu Giedyminowi także wyznaczył obszar założenia Wilna. Wilczą wolność dodatkowo dumę podkreśla kawałek innego dzieła Mickiewicza: "lepszy na wolności kęsek kontuar jaki, niźli wewnątrz niewoli przysmaki". W literaturze anglojęzycznej wilka opiewali m.in. James Oliver Curwood, Jack London lub Michael Blake.

Literatura
  • anonim: Kwiatki Świętego Franciszka (wilk z Gubbio)
  • baśnie: Czerwony Kapturek, Trzy małe świnki, Lis oraz wilk
  • Michael Blake: Tańczący z wilkami
  • James Oliver Curwood: Bari, syn Szarej Wilczycy, Szara Wilczyca
  • Hermann Hesse: Wilk stepowy
  • Rudyard Kipling: Księga dżungli
  • Jack London: Biały Kieł, Zew krwi
  • Farley Mowat: Nie taki okropny wilk
  • Michelle Paver: Wilczy brat
  • Clarissa Pinkola Estes - "Biegnaca z wilkami"
Filmy
  • Wilk także Zając
  • Wolf's Rain
  • Jin-Roh
  • Wolf - reż. M. Nichols, graja: J. Nicolson dodatkowo M. Pfeiffer
  • Godzina wilka - reż. I. Bergman
  • Tańczący z wilkami
Legendy również mity
  • Starożytny Rzym – wilczyca karmiąca Romulusa dodatkowo Remusa
  • Skandynawia – Fenrir
  • Chiny – Niebiański Wilk połykający Słońce na przestrzeni zaćmienia
  • Turcja dodatkowo Mongolia – oba narody uważają się zbytnio potomków wielkiego Szarego Wilka
  • Kultury indoeuropejskie – wilkołactwo, ufność w środku prawdopodobieństwo przemiany człowieka w środku wilka
  • Czeczeńska klucz o wilczycy
Sztuki plastyczne

Wilczyca kapitolińska

Tsukioka Yoshitoshi
Pełnia w środku Mushasi

Józef Chełmoński
Napad wilków

Alfred Wierusz-Kowalski
Zaatakowani wskroś wilki
  • Józef Brandt: Napad wilków (obraz)
  • Wojciech Kossak: Ucieczka na koniu przedtem wilkami (obraz)
  • Julian Fałat: Los plus wilk w środku lesie zimą (obraz)
Kultura masowa
  • Zespół Wilki
  • Pieśń Jacka Kaczmarskiego – Obława [2]
  • "Of Wolf and Man" – Metallica
  • "Full Moon Madness" - Moonspell
  • "Wolf and Raven" - Sonata Arctica
  • "Wilcze Stado" - Lady Pank
  • "Wilki idą" - Lady Pank
  • "Marsz Wilków" - TSA
  • "She Wolf" - Megadeth